Świerzb to choroba wywołana przez wewnętrznego pasożyta Sarcoptes scabiei. Charakteryzuje go wielopostaciowa swędząca wysypka z typowym umiejscowieniem zajmującym okolice brzucha, piersi, narządów płciowych, rąk, przestrzeni między palcami, u dzieci występuje niemal na całym ciele. Świerzbowiec drąży pod powierzchnią skóry korytarze przez co powoduje świąd. Drapiąc skórę możemy dodatkowo ją uszkadzać i zakazić bakteriami ropotwórczymi. Na skórze powstają wówczas pęcherzyki, grudki oraz reakcje alergiczne. 

Samice świerzbowca ludzkiego mają kształt kulisty, dorastają do wielkości 0,3 mm i posiadają 4 pary krótkich odnóży, wyposażonych w przylgi lub szczecinki. W warstwie rogowej naskórka samice drążą specyficzne dla świerzbu kręte chodniki o długości kilku mm, natomiast samce, larwy i nimfy pasożyta w naskórku drążą płytkie kieszonki lub egzystują na powierzchni skóry: są one postaciami zakaźnymi. Cykl rozwojowy świerzbowca trwa 2- 3 tygodnie. Jedna samica pasożyta jest w stanie złożyć 25- 30 jaj. Poza organizmem żywiciela świerzbowiec może przeżywać ok. 10 dni.

Świerzb -drogi zakażenia:

• bezpośredni kontakt z chorym
• zarażone przedmioty- pościel, rączniki, bielizna, ubranie
• nieodpowiednie warunki sanitarne
• brak higieny osobistej

Likwidacja świerzbu nie jest łatwa i wymaga okresowego powtarzania. Przypadki wystąpienia świerzbu są obowiązkowo rejestrowane, dokonuje się ich izolacji, szczególnie gdy dotyczą dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym.

Świerzb – objawy:

• zmiany skórne w postaci drobnych grudek, pęcherzyków (na brzuchu, pośladkach, pomiędzy łopatkami)
• charakterystyczne „chodniki” świerzbowca (pomiędzy palcami rąk, w okolicy nadgarstka, pachy, pępka, pachwin i genitaliów)
• w okolicy zmian naskórek grubieje i jest obrzęknięty
• zmiany skórne mogą ulegać wtórnym zakażeniom bakteryjnym (owrzodzenia, ropnie)

Świerzb – profilaktyka

• izolacja osób zarażonych
• przeglądy higieniczne w szkołach, żłobkach, przedszkolach, internatach
• przestrzeganie higieny osobistej
• częste i dokładne mycie rąk i kąpiel całego ciała
• częsta zmiana bielizny, pościeli i ubrania, odpowiednie ich pranie, prasowanie, wietrzenie
• prosowanie odzieży osobistej po wewnętrznej stronie