Pasożyty

Choroby pasożytnicze

Świdrowiec

Świdrowce należą do pierwotniaków, są bezlitosnymi pasożytami kręgowców, egzystują w osoczu ich krwi, płynie mózgowo-rdzeniowym oraz narządach miąższowych, a u bezkręgowców lokalizują się w jelicie i innych narządach. Świdrowce żywią się endosmotycznie czyli podobnie jak tasiemiec wchłaniaja pokarm całą powierzchnią ciała. Pasożyty te mają spore znaczenie dla gospodarki, ponieważ powodują schorzenia ssaków, zwłaszcza zwierząt gospodarskich i człowieka, pasożytując w ich krwi. Najbardziej znane są:

Świdrowiec gambijski

Świdrowiec gambijski (Trypanosoma gambiense) należy do wiciowców zwierzęcych, pasożytuje w jelitach bezkręgowców, krwi kręgowców lub mleczku roślin kauczukowych; jego ciało jest wydłużone wyposażone w jedną wić. Świdrowiec gambijski rozmnaża się poprzez podział podłużny; porusza się ruchem wkręcającym używając do tego charakterystycznej błony falującej. Przenoszony jest przez pijawki i owady kłujące. Ich kształt ciała zazwyczaj zmienia się, w momencie gdy następuje zmiana żywiciela. Swidrowiec gambijski (Trypanosoma gambiense) przenoszony jest najczęściej przez muchę tse-tse, która wywołuje śpiączkę afrykańską u człowieka.

Objawy zarażenia świdrowcem gambijskim:

  • pobudliwość
  • gorączka
  • powiększenie węzłów

W drugim stadium choroby występują zaburzenia psychiczne oraz okresy pobudzenia na zmianę z okresami śpiączki i apatii.

Świdrowiec amerykański

Świdrowiec amerykański (Trypanosoma cruzi) występuje na obszarach Ameryki Środkowej i Ameryki Południowej. W postaci trypomastigota, bytuje w osoczu krwi człowieka, a w postaci amastigota egzystuje w komórkach układu siateczkowo-śródbłonkowego. Rezerwuarem tej odmiany świdrowca są zwierzęta dzikie oraz udomowione, przenoszą go pluskwiaki – kał tych pasożytów zawiera postać trypomastigota, którą zaraża się człowiek wcierając go przez błonę śluzową jamy ustnej, spojówkę lub też uszkodzoną skórę. Zdarza się także, że zakażenie może wystąpić u noworodków poprzez ssanie mleka matki.

Objawy zarażenia świdrowcem amerykańskim są następujące:

  • powiększenie węzłów chłonnych, głównie karkowych (objaw Winterbottona)
  • powiększenie wątroby i śledziony
  • występują 1-4 dniowe napady gorączki
  • wysięki okołostawowe
  • swędzące plamy i wysypki skórne
  • opuchnięcie okolic oczu

Gdy pasożyt dostanie się do płynu mózgowo-rdzeniowego występują nstępujące objawy:

  • zaburzenia neurologiczne i ruchowe
  • bóle głowy
  • drżenie języka
  • drżenie mięśni twarzy i kończyn
  • szybkie zmiany nastroju
  • omamy
  • zaburzenia mowy

W końcowym stadium choroby występuje apatia i przedłużające się stany śpiączki kończące się śmiercią.

Cykl rozwojowy świdrowców

By doszło do rozwoju świdrowców konieczni są dwaj żywiciele. Kręgowiec w organizmie którego dochodzi do rozmnażania poprzez podział podłużny, oraz bezkręgowiec – czyli najczęściej owad dwuskrzydłowy. Świdrowiec przenoszony jest z człowieka chorego lub innych chorych ssaków na człowieka zdrowego przez muchę tse-tse. W pierszym etapie mucha tse-tse zaraża się od czlowieka postacią trypomastigota. Następnie w jej organizmie, a precyzyjniej w jelitach i gruczołach ślinowych, dochodzi do dalszego rozmnażania pasożyta poprzez podział podłużny i równoczesną niepełną cyklomorfozę. Pasożyt osiąga postać epimastigota, który następnie wędruje przez przełyk i gardziel muchy do jej gruczołów ślinowych, gdzie następnie przekształca się w formy inwazyjne – trypomastigota. Postać ta dostaje się do ludzkiego organizmu podczas ukłucia muchy tse-tse. Na początku trypanosomy występują w osoczu krwi, póżniej atakują chłonkę (limfę) oraz płyn mózgowo-rdzeniowy.

Świdrowiec – rozpoznanie

Diagnoza polega na stwierdzeniu obecności pasożyta w badaniu krwi.

Świdrowiec – profilaktyka

Profilaktyka polega przede wszystkim na noszeniu odpowiedniej odzieży oraz używaniu moskitier w czasie snu. Niezwykle istotne jest też wczesne wykrycie i odizolowanie chorych, w celu uniknięcia epidemii.

Categories: S