Pasożyty

Choroby pasożytnicze

Schistosomatoza

Samiec tej przywry ma barwę szarą lub białą, wyposażony jest też w rynienkę płciową. Powierzchnię ciała tego pasożyta pokrywają delikatne guzki. Długość samca wynosi od 7 do 15 mm. Za przyssawką brzuszną, po stronie grzbietowej umieszczonych jest od 4 do 5 kulistych, dużych jąder. Samica jest ciemniejsza, jej długość wynosi od 9 do 20 mm, jajnik ulokowany jest w tylnej połowie ciała, zaś długą macicę wypełnia od 10 do 30 jaj. Dojrzałe przywry osiedlają się w splotach żylnych pęcherza moczowego oraz w miednicy małej. Jaja składane są przez samicę w drobnych żyłach pęcherza moczowego. Te, które nie posiadają wieczka znajdują się w moczu lub przypadkowo w kale. Na tylnym biegunie znajduje się duży, zazwyczaj odchylony od podłużnej osi jaja kolec. Żywicielem pośrednim przywr są ślimaki słodkowodne rodzaju Bulinus, natomiast żywicielami ostatecznymi są: człowiek, świnia, szympans, gryzonie.

Jaja przywry wydalane są razem z moczem lub kałem zarażonych zwierząt lub ludzi. Dalszy etap ich rozwoju możliwy jest wyłącznie w słodkiej wodzie. Z jaja uwalnia się miracidium, które pływając poszukuje żywiciela pośredniego czyli ślimaka swoistego dla danego gatunku. Larwy przywry aktywnie zarażają ślimaki. Tu miracidium przekształca się w sporocystę macierzystą, która następnie przedostaje się do wątroby i trzustki gdzie dochodzi do kolejnych przemian w sporocystę potomną i cerkarię. Cerkarie czynnie przedostają się do wody, gdzie szukają swojego żywiciela ostatecznego czyli człowieka. Przywra wnika do organizmu człowieka poprzez skórę, do powierzchownych naczyń krwionośnych. Przekształca się tu w migrujące stadium rozwojowe – schistosomulę, która wędruje razem z krwią do płuc, lewej części serca, dużego krwiobiegu i ostatecznie do wątroby, która jest miejscem osiągnięcia właściwej dojrzałości płciowej. Schistosomula żeńska i męska łączą się w parę i następnie zmierzają do układu żylnego pęcherza moczowego.

Najlepszym miejscem na rozmnażanie się przywr jest światło naczyń żylnych. Część jaj przedostaje się do światła pęcherza moczowego lub jelita i następnie wraz z moczem lub kałem wydostaje się na zewnątrz organizmu człowieka. By doszło do zarażenia przywrami niezbędny jest kontakt człowieka z wodą. Rezerwuarem wielu gatunków przywr są również liczne zwierzęta.

Znajdujące się w ścianie pęcherza moczowego jaja są przyczyną tworzenia się drobnych ognisk martwiczych, owrzodzeń oraz ropni. Dochodzi również do zgrubienia ścian narządu na skutek bliznowacenia. Tworzą się polipy sterczące do światła pęcherza, a także niekiedy patologiczne zmiany o charakterze nowotworowym. Prócz pęcherza zmiany chorobowe mogą dotyczyć narządów płciowych oraz innych części układu moczowego, powodując zniekształcenia.

Objawy schistosomatozy:

  • gorączka wieczorna z potami utrzymujaca sie wiele tygodni
  • częste oddawanie moczu z uczuciem pieczenia wzdłuż cewki moczowej,
  • kaszel
  • krwiomocz
  • ból brzucha
  • bóle w podbrzuszu lub kroczu
  • biegunka
  • hepatosplenomegalia (powiększenie śledzioni i watroby)
  • eozynofilia

Powikłania schistosomatozy:

  • zajęcie ośrodkowego układu nerwowego
  • choroba ziarniniakowa mózgu
  • choroba ziarniniakowa rdzenia kręgowego
  • poprzeczne zapalenie rdzenia z porażeniem wiotkim
  • reakcja ziarniniakowa
  • włóknienie w zajętych narządach, prowadzące do polipowatości jelit z krwistą biegunką,
  • nadciśnienie wrotne z krwawymi wymiotami i splenomegalią
  • przewlekłe zapalenia pęcherza i cewki moczowej z dyzurią i krwiomoczem (niekiedy prowadzącego do raka pęcherza moczowego)
  • nadciśnienie płucne
  • kłębuszkowe zapalenie nerek
  • zmiany w ośrodkowym układzie nerwowym
  • przypadkowe dostanie się jaj pasożyta do przysadki mózgowej i w efekcie rozwinięcie karłowatości przysadkowej.
  • inwalidztwo
  • zejście śmiertelne.

Schistosomatoza – rozpoznanie

Diagnostyka schistosomatozy opiera się przede wszystkim na badaniu moczu, kału lub zeskrobin błony śluzowej odbytnicy w kierunku obecności jaj.

Schistosomatoza – profilaktyka

Profilaktyka polega na unikaniu zarażenia przywrą poprzez mi.in. mycie się jedynie w przegotowanej lub przefiltrowanej wodzie, oraz na unikaniu kąpieli w otwartych zbiornikach wodnych na obszarach endemicznego występowania choroby.

Categories: S