Pasożyty

Choroby pasożytnicze

Przywry

Gatunki przywr chorobotwórczych dla człowieka:

KREW: Schistosoma.
PŁUCA: Paragonimus.
JELITA: Echinostoma, Fasciolopsis, Gastrodiscoides, Heterophyes, Metagonimus.
WĄTROBA: Clonorchis, Fasciola, Dicocoelium, Opisthorchis.

Przywry są jedną z gromad robaków płaskich. Ogólny schemat ich budowy jest podobny; różnice odnoszą się jedynie ich rozmiarów, rozmieszczenia narządów płciowych jak i ilości oraz kształtu produkowanych jaj.

Przywry – cykl rozwojowy

Jaja zależnie od gatunku przywry wydalane są z ludzkim moczem lub kałem i przedostają się do wody. Po ich pęknięciu na zewnątrz dostaje się z łatwością pływające miracidium, które w ciągu następnych 48 godzin musi znaleźć swojego żywiciela pośredniego czyli ślimaka. Po wniknięciu do jego organizmu miracidium przekształca się w sporocystę, która następnie wytwarza sporocysty potomne, uwalniające cerkarie. Te po 4-8 tygodniach ponownie wydostają się z ciała ślimaka do wody. Podstawowym impulsem do uwalniania cerkarii z organizmu ślimaka jest światło. Nawet aż 250 tysiecie cerkarii może utworzyć jedno miracidium. Jest to ogromna ilość, jednak konieczna do przetrwania gatunku, gdyż cerkarie muszą przedostać się do organizmu swojego żywiciela ostatecznego czyli człowieka – w ciągu trzech dni. Jeśli nie zdążą na czas, ich zdolność inwazyjna wygasa.

Gruczoły cerkarii produkują specjalny enzym, który ułatwia wnikanie pasożyta przez skórę do organizmu człowieka. Cerkaria przekształca się już w tkance podskórnej, stąd wędruje wraz z krwią do płuc, a następnie poprzez krążenie do innych narządów organizmu. Dorosłe przywry potrafią zamieszkiwać organizm człowieka nawet 30 lat. Dzięki maskowaniu swojej powierzchni antygenami gospodarza są one w stanie uniknąć ataku ze strony układu odpornościowego.

Po kilkanastu minutach od wniknięcia cerkarii do organizmu człowieka pojawia się świąd, który jest efektem odpowiedzi immunologicznej ustroju. W ciągu kolejnych 4-10 tygodni przywry rozwijają się i wędrują po organizmie. Może to powodować ostrą schistosomozę, która jest efektem toksycznego działania substancji wytwarzanych przez pasożyty jak i nagłego wzrostu stężenia przeciwciał we krwi. Te z kolei osadzając się w
naczyniach włosowatych nerek, powodują zmiany przepuszczalności ich ścian oraz zaburzenia zdolności filtracyjnych nerek.


Inne gatunki dojrzałych osobników przywr zamieszkują naczynia żylne miednicy, w takim przpadku objawy dotyczą głównie układu moczowego. Chory może czuć bóle w dolnej części brzucha, dokuczać może również częste oddawanie moczu oraz krwiomocz. Objawy te ściśle wiążą się z ogromną ilością jaj produkowanych przez przywry. Niektóre jaja przy pomocy kolca przebijają się z naczyń krwionośnych i przedostają się do
wnętrza pęcherza moczowego skąd razem z moczem wydalane są na zewnątrz. Reszta jaj pozostaje w naczyniach włosowatych tworząc w nich czopy. Czopowanie naczyń pęcherza moczowego powoduje zwłóknienie jego ścian oraz przerost komórek nabłonka wyścielającego pęcherz moczowy. Patologie te mogą w efekcie prowadzić do rozwoju raka pęcherza moczowego.

Przywry bytują także w naczyniach układu pokarmowego. Powodują krwawe biegunki i powolne niszczenie jelit, wątroby oraz śledziony. Inne gatunki mogą powodować również uszkodzenie mózgu, prowadzące do utraty pamięci, zaburzeń mowy, a w przypadku dzieci ogólnego niedorozwoju umysłowego.

Pasożyty przebywające przez wiele lat w ludzkim organizmie powodują, że schorzenie przybiera formę przewlekłą. Podwyższona liczba komórek syntezujących kolagen w okolicach wątroby i śledziony powoduje zwłóknienia tych narządów. Zwężenie naczyń krwionośnych komplikuje przepływ krwi, zatem coraz więcej krwi – zamiast przez wątrobę – przepływa przez sploty żylne przełyku, co prowadzi do ich poszerzenia, nadwyrężenia, i w rezultacie pękają. Taki krwotok z żylaków przełyku jest częstą przyczyną śmierci.

Przywry – objawy

W okresie inkubacyjnym mogą pojawić się:

  • ogólna niedyspozycja,
  • ból głowy,
  • osłabienie apetytu,
  • pokrzywka,
  • zmiana twardówki oczu.
  • dreszcze,
  • wysoka temperatura.

Kolejne stadium choroby objawia się poprzez:

  • bóle w nadbrzuszu i w prawym podżebrzu,
  • twarda i powiększona wątroba.

Postać przewlekła choroby objawia się poprzez:

  • rozstroje żołądka,
  • bóle brzucha w postaci powoli narastających i kolkowych bólów.

Przywry – zapobieganie

Profilaktyka polega przede wszystkim na piciu przegotowanej wody oraz myciu warzyw i owoców szczególnie tych, które rosną w wilgotnych miejscach.

Przywry – leczenie

Leczenie powinno opierać się głównie na regularnym oczyszczaniu organizmu.

Categories: P